Trafik Kazasından Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat Davaları, trafik kazası sonucunda meydana gelen bedensel ve maddi zararların giderilmesi amacıyla açılan davalardır. Bu tür davalarda; Türk Borçlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulama alanı bulmaktadır.
Hukuki niteliği itibarıyla trafik kazaları, Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi kapsamında haksız fiil sorumluluğu olarak değerlendirilmektedir.
Trafik kazalarında tazminat süreci, doğru hukuki yönlendirme ile maddi ve manevi kayıpların telafisini mümkün kılar.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre trafik kazası;
“Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı,
ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır.”
Trafik Kazası Nedeniyle Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?
Trafik kazası sonucunda açılabilecek tazminat davaları, maddi tazminat ve manevi tazminat olmak üzere iki ana başlık altında değerlendirilir.
1. Maddi Tazminat
Kazadan doğrudan kaynaklanan ekonomik kayıplar, maddi tazminat kapsamında değerlendirilir. Başlıca maddi tazminat kalemleri şunlardır:
- Tedavi ve hastane giderleri
- Geçici veya sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan gelir kaybı
- Araçta meydana gelen hasar ve araç değer kaybı
- Bakıcı ve yardımcı giderleri
- Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde)
2. Manevi Tazminat
Manevi tazminat; trafik kazası nedeniyle yaşanan acı, elem, ızdırap ve psikolojik etkilerin bir nebze de olsa giderilmesi amacıyla talep edilir. Manevi tazminatın amacı, yaşanan zararın birebir karşılığı değil; mağdurun manevi yönden tatmin edilmesidir.
Kimler Trafik Kazası Nedeniyle Dava Açabilir?
Trafik kazası nedeniyle tazminat davası açabilecek kişiler şunlardır:
- Kazada yaralanan kişiler
- Kazada hayatını kaybeden kişinin yakınları (eş, çocuk, anne-baba)
- Kaza nedeniyle maddi zarara uğrayan üçüncü kişiler
Kusurlu olan tarafın sürücüsü, araç sahibi ve şartları varsa sigorta şirketi, birlikte veya ayrı ayrı davalı olarak gösterilebilir.
Sigorta Şirketine Başvuru Zorunlu mudur?
Trafik kazalarından kaynaklanan birçok tazminat kalemi bakımından, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılması zorunludur. Sigortaya başvuru yapılmadan açılan davalar, usulden reddedilebilmektedir.
Sigorta şirketinin eksik ödeme yapması veya hiç ödeme yapmaması hâlinde, dava ya da tahkim yoluna başvurulabilir.
Trafik Kazası Tazminat Davalarında Zamanaşımı
Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi kural olarak:
- 2 yıl: Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren
- 10 yıl: Her hâlde kazanın meydana geldiği tarihten itibaren
Ancak trafik kazası aynı zamanda bir ceza suçunu oluşturuyorsa, ceza zamanaşımı süreleri de uygulanabilir. Bu nedenle her somut olay özelinde değerlendirme yapılması gerekir.
Sonuç
Trafik kazası sonrası uğranılan maddi ve manevi kayıpların hukuki yollarla telafi edilmesi mümkündür. Sürecin doğru yönetilmesi ve zamanaşımı süreleri geçmeden harekete geçilmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.